Serotonine-endorfinen-melatonine

Er zijn mensen genoeg die een (zakelijk) succesvol leven leiden, maar niet slagen in het hebben van een leuk leven. Zij hebben heel veel dingen die ze zouden willen doen, maar een bepaalde (faal)angst weerhoudt hen hiervan. Niet naar het strand gaan omdat je jezelf te dik of te lelijk vindt. Niet naar een geweldig feest gaan omdat je niet kunt dansen.

Als er ergens een leuke positie vrijkomt, denken veel mannen gelijk dat ze geschikt zijn en veel vrouwen denken: “Nee, nog een cursus volgen, mijn kinderen moeten groter zijn, ik moet nog tien kilo afvallen.” Er is altijd wat.

Voor wat dit laatste betreft: kun je van eten gelukkig worden? Ik weet zeker dat veel mensen nu zitten te knikken.. Chocolade, warme appeltaart met slagroom, een grote zak chips, ‘cookie-ice-cream’, hmmm….

Alleen zo jammer dat het geluksgevoel zo snel weg is. Dit soort eten functioneert als heroïne. Je neemt wat suiker met vet en je voelt je beter omdat er endorfinen vrijkomen. Net zoals bij het nemen van bepaalde drugs. En daarna zak je weg. Je voelt je even bijna ‘high’, maar op lange termijn word je dik, dom of…druk .

Eten is dus niet de oplossing als wij echt, duurzaam gelukkig willen zijn. En wie wil dat niet? Volgens mij is gezondheid een staat van volledig fysiek, mentaal en sociaal welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of zwakte.

Mentale gezondheid en sociaal welzijn hebben natuurlijk te maken met de mate waarin je ‘je gelukkig voelt’.

Endorfinen spelen daar een prominente rol in. Endorfine komen dus vrij bij het eten van bepaalde vette en zoete voedingsmiddelen, maar ook bij het gebruik van drugs en ook bij het sporten. Misschien heb je weleens gehoord van een ‘runners high’. Dat is feitelijk een stoot endorfinen tijdens het hardlopen. Endorfinen geven dus een kortstondig gevoel van geluk, euforie, maar het is ook een ‘pain killer’ (-orfine, zoals morfine). Het geeft een stootje ‘lekkers’ om pijn weg te nemen. Als we ons niet lekker voelen, dan zoeken we dus naar eten wat ons een endorfine-shot kan geven. We zeggen wel: ‘Je bent wat je eet.’ Maar je eet dus ook wat je bent: Voel je je ‘low’, dan eet je ‘low’. Bovendien heeft je psychische gesteldheid ook invloed op de wijze waarop jouw lichaam de voeding verwerkt. Stress bijvoorbeeld kan ervoor zorgen dat je darmen de voeding niet rustig verwerken en dat doet pijn of veroorzaakt ongemak.

Dus, kun je van eten gelukkig worden? Ja, dat kan! En we kunnen ook iets verder gaan dan endorfinen alleen. Daarmee bedoelen we natuurlijk niet, dat je van een zware depressie af kan komen met een bos wortels! Was het maar zo gemakkelijk! Maar goede voeding is wel van belang voor geluk.

Naast endorfine is ook serotonine belangrijk voor ons geluksgevoel. Serotonine is een neurotransmitter. Neurotransmitters zijn vrachtwagen-tjes die van de ene zenuwcel naar de andere in je hersenen rijden en overal een prettig gevoel achterlaten. Serotonine brengt een gevoel van tevredenheid en allerlei andere goede, relaxte gevoelens. Heel anders dus dan endorfine, waar je slechts een kortdurende ‘boost’ van krijgt. Te weinig serotonine geeft je een gevoel van depressiviteit en ook angst.

Tegen de avond wordt serotonine omgezet in melatonine. Een stof die belangrijk is voor een goede nachtrust. Een goede nachtrust heeft weer invloed op onze eetgewoontes. We eten ongezonder als we minder slapen. Ongezonde voeding verlaagt de aanmaak van serotonine en dus ook melatonine, waardoor we slechter slapen en zo komen we in een vicieuze cirkel.

Een tekort aan serotonine is vastgesteld bij mensen die de volgende aandoeningen of syndromen hebben: autisme, anorexia, angst, depressie, agressie, alcoholisme, etc. In dit soort gevallen wordt lichttherapie of een serotonine-verhogende medicatie gebruikt (b.v. het giftige Prozac).

Serotonine wordt niet alleen aangemaakt door voeding. Het niveau is bijvoorbeeld ook hoger als je blootgesteld wordt aan meer licht. Vervolgens wordt alleen melatonine aangemaakt voor de goede nachtrust als je ’s avonds zorgt voor minder licht (bijvoorbeeld minder schermpjes).

Dus, overdag veel licht voor het goede humeur en ’s avonds alleen een kaarsje voor het slapen.